Strona główna » Wiadomości » Aktualności » RPO: Polska bez zapisów dyrektywy o prawie do obrony

RPO: Polska bez zapisów dyrektywy o prawie do obrony

09.07.18

Rzecznik Praw Obywatelskich ponownie wystąpił - tym razem do premiera Mateusza Morawieckiego - w sprawie zagwarantowania każdemu podejrzanemu prawa do efektywnego i swobodnego kontaktu z adwokatem. Jak ocenił, jest to konieczne na jak najwcześniejszym etapie - także tuż po zatrzymaniu.
 

articleImage: RPO: Polska bez zapisów dyrektywy o prawie do obrony rpo.gov.pl

Równocześnie w ocenie Adama Bodnara, Polska nadal nie implementowała zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE, która powinna być wprowadzona do polskiego prawa do listopada 2016 r. Dotyczy ona prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania, a także prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności. Zgodnie z nią taka możliwość powinna być już przed pierwszym przesłuchaniem.

Prawo do adwokata także dla świadka

Jak podkreśla RPO, istotną kwestią regulowaną przez dyrektywę jest to, że status podejrzanego i związane z nim prawo do adwokata przysługuje również świadkowi, który w toku przesłuchania zaczyna dostarczać informacji obciążających siebie. Wtedy - zgodnie z jej zapisami - należy natychmiast przesłuchanie zawiesić, by umożliwić osobie przesłuchiwanej skorzystanie z pomocy adwokata.

Czytaj też:HFPC: Tortury powinny być spenalizowane>>

- Zgodnie zatem z dyrektywą, prawo dostępu do obrońcy powinno przysługiwać od najwcześniejszego momentu: oskarżonemu, podejrzanemu w związku z przesłuchaniem w tym charakterze, czynnością jego okazania i udziałem w oględzinach i eksperymencie procesowym czy m.in. podejrzanemu, który został pozbawiony wolności w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa - zaznacza Bodnar.

W polskich przepisach luka

RPO podkreśla, że Kodeks postępowania karnego nie reguluje kwestii obecności adwokata osoby podejrzanej podczas czynności z jej udziałem. Jego wątpliwości budzi też - jak wynika z wystąpienia - brak precyzyjnego uregulowania możliwości przeprowadzenia przez podejrzanego konsultacji z obrońcą przed pierwszym przesłuchaniem.

- Wynikająca z kpk konieczność niezwłocznego przesłuchania podejrzanego po ogłoszeniu mu postanowienia o  zarzutach - przy braku podstaw prawnych umożliwiających odbycie konsultacji z obrońcą przed przystąpieniem do przesłuchania - stanowi naruszenie wynikającego z dyrektywy prawa dostępu do adwokata przed przesłuchaniem - podkreśla rzecznik.

Kolejnym problemem jest - wynikająca również z dyrektywy - gwarancja poufności kontaktów podejrzanego lub oskarżonego z adwokatem lub radcą prawnym zarówno w czasie spotkań, jak i prowadzenia korespondencji czy m.in. rozmów telefonicznych.

Bez obrońcy - po postanowieniu prokuratora

Zdaniem Bodnara, przesłuchanie bez udziału obrońcy powinno następować jedynie na mocy postanowienia prokuratora, na które podejrzanemu przysługuje zażalenie do sądu.

- Należałoby również określić konsekwencje uznania przez sąd, iż niezasadnie ograniczono prawo podejrzanego do dostępu do obrońcy. Byłaby nią przede wszystkim niedopuszczalność dowodowego wykorzystania wyjaśnień złożonych pod nieobecność obrońcy - proponuje RPO.

W jego ocenie powinnien być też wprowadzony minimalny i maksymalny czasu, na jaki dopuszczalne byłoby wstrzymanie czynności w oczekiwaniu na obrońcę.

RPO zwraca uwagę na brak sądowej kontroli postanowień prokuratora o zastrzeżeniu kontroli korespondencji, o zastrzeżeniu jego obecności podczas spotkania zatrzymanego z adwokatem oraz decyzji zatrzymującego o zastrzeżeniu jego obecności podczas spotkania zatrzymanego z adwokatem. - Na te decyzje powinno przysługiwać zażalenie do sądu – podkreśla.

Prośba do premiera o zajęcie się sprawą


RPO zwrócił się do ministra sprawiedliwości o odniesienie się do tych uwag i rozważenie działań legislacyjnych. - Pomimo wagi przedstawionego problemu do chwili obecnej nie otrzymałem odpowiedzi w tej sprawie – napisał Adam Bodnar do premiera. Przypomniał, że zgodnie z  ustawą o RPO organ lub instytucja, do których skierowano wystąpienie, obowiązane są bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 30 dni, poinformować rzecznika o działaniach lub zajętym stanowisku.

- Udzielenie RPO powyższych informacji jest obowiązkiem prawnym i niedotrzymanie ustawowego terminu, z przyczyn nieuzasadnionych nie powinno mieć miejsca w demokratycznym państwie prawnym. Dlatego też z ubolewaniem przyjmuję brak odpowiedzi ministra sprawiedliwości na moje wystąpienie - podkreśla i prosi premiera o osobiste zainteresowanie się  problemem.


 Już jest! Nowa wyszukiwarka LEX

Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
Polecamy w oficjalnej księgarni
Wolters Kluwer Profinfo.pl

zaastepstwo.pl
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE