Strona główna » Wiadomości » Omówienia orzeczeń » SN: nie można żądać stwierdzenia "nieistnienia wyroku"

SN: nie można żądać stwierdzenia "nieistnienia wyroku"

05.09.17

Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy procedury cywilnej nie przewidują instytucji "stwierdzania nieistnienia orzeczenia". Jeśli więc strona złoży wniosek w tym przedmiocie, to podlegać on będzie odrzuceniu jako niedopuszczalny.

articleImage: SN: nie można żądać stwierdzenia Własne

SA wydał w czerwcu 2008 r. wyrok w sprawie o zapłatę. W 2016 r. pozwana, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek m.in. o "stwierdzenie nieistnienia wyroku" tego sądu oraz o podjęcie postępowania i wydanie wyroku w sprawie. Pozwana wskazała, iż wydany przez SA wyrok nie istnieje, bowiem w aktach sprawy brak jest protokołu publikacji tego orzeczenia. Pozwana podała, że w aktach znajduje się jedynie zapisek dotyczący ogłoszenia tego wyroku. Zdaniem pozwanej, z powodu nie istnienia tego orzeczenia, nie może ona wnieść skutecznej skargi o wznowienie postępowania.

Wyrok istniał

SA odrzucił wniosek pozwanej, uznając, iż jej żądanie nie jest dopuszczalne. SA wyjaśnił, iż kodeks postępowania cywilnego nie zna instytucji żądania "stwierdzenia nieistnienia wyroku". Nadto, SA wskazał, że w aktach sprawy znajduje się protokół ogłoszenia wyroku z 2008 r., a nadto, że istnienie tego orzeczenia zostało pośrednio potwierdzone przez SN, który uznał za dopuszczalną skargę kasacyjną od tego orzeczenia (choć nie przyjął jej do rozpoznania).

Odrzucone zażalenie

Pozwany wniósł zażalenie na to orzeczenie, zaś SA odrzucił wniesione zażalenie, uznając, iż nie jest ono dopuszczalne w świetle prawa procesowego. SA uznał, że wydane orzeczenie nie mieści się w katalogu orzeczeń zaskarżalnych.

Rozstrzygnięcie SN

SN oddalił wniesione zażalenie. SN przypomniał, że kodeks postępowania cywilnego zawiera normy o charakterze proceduralnym (formalnym), które regulują procedowanie przed sądami i innymi organami wymiaru sprawiedliwości. Postępowanie sądowe jest sprawne, skuteczne i przewidywalne dzięki instytucjom uregulowanym w przepisach prawa. Przepisy zawierają regulacje dotyczące formy, czasu i miejsca podejmowania czynności procesowych. SN zaznaczył, że strony i sąd mogą podejmować czynności, które wynikają z przepisów. Jeśli uczestnik postępowania podejmie czynność sprzecznie z regułami określonymi w k.p.c., to wówczas takie działanie zostanie uznane za niedopuszczalne albo bezskuteczne. Dokonanie przez stronę czynności nieprzewidzianej przez prawo procesowe lub wniesienie nieznanego ustawie środka prawnego skutkować będzie jego odrzuceniem. Postanowienie o odrzuceniu wniosku oznacza wydanie orzeczenia negatywnego, stwierdzającego niedopuszczalność orzekania w określonej kwestii.


Brak procedury stwierdzania "nieistnienia wyroku"

SN zaznaczył, że przepisy procedury cywilnej nie znają instytucji stwierdzania "nieistnienia wyroku" w odrębnym postępowaniu wpadkowym (incydentalnym). Powyższe powoduje, że strona nie może złożyć skutecznego wniosku o stwierdzenie "nieistnienia orzeczenia", skoro k.p.c. nie przewiduje samodzielnego postępowania w tym przedmiocie.

Sąd i tak bada, czy wyrok istnieje

Natomiast kwestia tego, czy w danej sprawie istnieje bądź nie określone orzeczenie sądu, może być natomiast badana przy okazji rozpoznawania środków odwoławczych, w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności lub przy badaniu zarzutu powagi rzeczy osądzonej. SN wyjaśnił, że (nie)istnienie wyroku musi być bowiem badane przez sąd w każdym stanie i stadiach sprawy, w której wyrok ten został wydany, a także jako zarzut we wszystkich innych sprawach.

Niedopuszczalne zażalenie

SN uznał, że SA zasadnie odrzucił wniosek o stwierdzenie "nieistnienia" tego orzeczenia i zażalenie na to postanowienie. Skoro prawo nie przewiduje możliwości stwierdzenia "nieistnienia wyroku" w odrębnym postępowaniu, to nie jest dopuszczalne wszczynanie takiego postępowania. Tego rodzaju postępowanie nie może być prowadzone, co oznacza, że nie mogło się ono również zakończyć. SN podkreślił więc, że SA wydając postanowienie odrzucające wniosek nie mógł więc wydać orzeczenia kończącego postępowanie (co pozwoliłoby pozwanej na zaskarżenie go zażaleniem).

Postanowienie SN z 26.07.2017 r., III CZ 25/17, LEX nr 2338014

 

Zobacz wszystkie materiały pochodzące z: Redakcja Publikacji Elektronicznych WK
Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
zaastepstwo.pl
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE