Strona główna » Wiadomości » Omówienia orzeczeń » SN: notariusz ma obowiązek określić wartość nieruchomości, która zabezpiecza spłatę pożyczki

SN: notariusz ma obowiązek określić wartość nieruchomości, która zabezpiecza spłatę pożyczki

10.10.17

Notariusz sporządzający akt notarialny obejmujący umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie obowiązany jest określić wartość przewłaszczonej nieruchomości. Jeśli tego nie zrobi, grozi mu kara dyscyplinarna.

articleImage: SN: notariusz ma obowiązek określić wartość nieruchomości, która zabezpiecza spłatę pożyczki Własne

Prowadzącej Kancelarię Notarialną notariusz Danucie G. Sąd Dyscyplinarny zarzucił popełnienie dwóch  przewinień dyscyplinarnych w dniach 19 lutego i 10 maja 2013 r.  Przewinienia te  związane były ze sporządzeniem aktów notarialnych obejmujących umowy pożyczki, umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie i oświadczenia o poddaniu się egzekucji, co było m.in  naruszeniem ustawy - Prawo o notariacie ( art. 50 i 80 ) oraz ustawy o kredycie konsumenckim. Według ustawy notariusz odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia zawodowe, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawnych, uchybienia powadze lub godności zawodu (...). Co więcej - przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz jest obowiązany czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne.

Rażące naruszenie prawa
Umowy te zawierały istotne błędy prawne i naruszały art. 385 (1) par. 1 kc. Było to rażące naruszenie  interesów klienta spowodowane przez niedozwolone postanowienia umowne. Wartość nieruchomości była bowiem wielokrotnie wyższa niż suma udzielonej pozyczki. A co więcej w umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie zabrakło wartości owego lokalu zabezpieczającego zwrot pieniędzy wierzycielowi. Klienci przez taką umowę mogli stracic majatek całego życia.

Sąd dyscyplinarny I instancji uznał Daminikę G. winną oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa. Wymierzył notariusz cztery kary pieniężne i karę najsurowszą - pozbawienie prawa wykonywania zawodu. Notariusz  - zdaniem sądu - naruszyła obowiązek czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron nie ustaliła wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot przewłaszczenia

Zmiana wyroku przez WSD
Sąd Dyscyplinarny II instancji zmienił wyrok i za każdy z przypisanych czynów orzekł karę pieniężną po 3 tysiące zł w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.

Zarzuty kasacji
Od tego orzeczenia kasację złożył obrońca obwinionej notariusz, zarzucając sądowi liczne uchybienia formalne. Dotyczyły one nieuwzględnienia w procesie orzekania wskazań Sądu Najwyższego. A także znalazł się zarzut, iż sąd odwoławczy niesłusznie zaakceptował błędną wykładnię art. 80 § 2 Prawa o notariacie, uznając, że przepis ten obligował obwinioną notariusz do podania w aktach notarialnych wartości przewłaszczonych nieruchomości.
Drugi zarzut dotyczył braku zaznaczenia w  orzeczeniu, który z paragrafów art. 385 (1 ) kc stanowił podstawę przypisania obwinionej odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Trzeci zarzut koncentrował się na braku uzasadnienia, dlaczego w omawianej umowie nie można zastosować nadzabezpieczenia.
W konsekwencji autor kasacji zażądał uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
Rzecznik Dyscyplinarny Krajowej Rady Notarialnej Krzysztof Młynarski w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

SN oddalił skargę
Zdaniem SN nie było podstaw do złożenia kasacji. Niesłuszny okazał się zarzut, iż notariusz nie ma obowiązku podawać w umowie wartości nieruchomości przewłaszczonych.
Jak podkreślił sędzia sprawozdawca Rafał Malarski "z samej istoty umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie wynika, że pożądane jest precyzowanie w niej zarówno sposobu, jak i warunków zaspokajania się wierzyciela z nieruchomości." Jeśli jednak strony nie umówią się co do tego, jak owo zaspokajanie się ma wyglądać, to i tak dłużnik dysponować będzie prawem żądania wydania mu nadwyżki kwoty uzyskanej z przewłaszczonej rzeczy nad kwotą pokrywającą dług zabezpieczony prawem jej własności. Podstawą tego roszczenia będzie art. 405 kc.

Trzeba określić wartość nieruchomości
Jak podkreślił SN obowiązek rozliczenia się stron staje się zwłaszcza istotny, gdy wartość przedmiotu przewłaszczonego przewyższa wysokość długu. Takie ukształtowanie umowy przewłaszczenia, prowadzące do wystąpienia nadmiernego zabezpieczenia i w efekcie do nadmiernego zaspokojenia wierzyciela. Natomiast  wierzyciel, jeśli nie ma określonego w umowie prawnego obowiązku zwrotu nadpłaty, to może to prowadzić nawet do nieważności umowy. 
Wobec tego - jak zaznaczył SN - notariusz sporządzający akt notarialny obejmujący umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie obowiązany jest określić wartość przewłaszczonej nieruchomości. Wymaga tego art. 80 § 2 ustawy Prawo o notariacie.

Drugi zarzut dotyczący braku oznaczenia paragrafu w art. był oczywistą omyłką pisarską. Trzeci zarzut również okazał sie niezasadny z uwagi na wyczerpujace uzasadnienie sporządzone przez Sąd II instancji.

Sygnatura akt SDI 45/16, postanowienie z 23 września 2016 r.

 

Zobacz wszystkie materiały pochodzące z: SN
Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
Polecamy w oficjalnej księgarni
Wolters Kluwer Profinfo.pl

zaastepstwo.pl
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE