Strona główna » Wiadomości » Omówienia orzeczeń » TK: niekonstytucyjny brak zażalenia ws. wyłączenia oskarżycieli posiłkowych

TK: niekonstytucyjny brak zażalenia ws. wyłączenia oskarżycieli posiłkowych

16.05.18

Zapis, który nie przewiduje zażalenia na decyzję sądu o niedopuszczeniu do udziału w procesie osoby chcącej być oskarżycielem posiłkowym jest niezgodny z konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny.
 

articleImage: TK: niekonstytucyjny brak zażalenia ws. wyłączenia oskarżycieli posiłkowych Fot. Flickr/Fot. Maciej Śmiarowski/KPRM/Źródło - Kancelaria Premiera's photostream/Lic. CC by

TK rozpatrywał wniosek złożony jeszcze przez poprzednią RPO Irenę Lipowicz. Chodzi o brak możliwości zażalenia się na art. 56 § 2 k.p.k., zgodnie z którym "sąd orzeka, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, jeżeli stwierdzi, że nie jest on osobą uprawnioną lub jego akt oskarżenia albo oświadczenie o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po terminie".

- Prawo do działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego ubocznego nie może być prawem fasadowym, iluzorycznym, a takowym się staje, jeżeli pokrzywdzony, działający w charakterze oskarżyciela posiłkowego, pozbawiony jest możliwości złożenia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie wyłączenia go z udziału w postępowaniu, co czyni proces karny nierzetelnym i niesprawiedliwym - pisała RPO.

 Postępowanie karne>>

Zapis niekonstytucyjny, ogranicza prawa pokrzywdzonego
Trybunał przychylił się do wniosku RPO i uznał przepis za niekonstytucyjny. Orzecznie zapadło jednogłośnie.

Sędzia Michał Warciński uzasadniał, że wydanie przez sąd postanowienia o tym, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziały w jurysdykcyjnym procesie karnym powoduje pozbawienie go statusu strony postępowania karnego przed sądem, a co za tym idzie wszystkich wiążacych się z tym uprawnień. Dlatego powinnien on mieć możliwość zaskarżenia tej decyzji.

- Nie oznacza to, że pokrzywdzony wskutek takiej decyzji jest całkowiecie pozbawiony możliwości obrony swoich praw i udziału w procesie karnym, kodeks postępowania karnego przewiduje i reaguje na takie sytuacje. Nie ulega jednak wątpliwość, że porównanie uprawnień jakie mogą być wykonywane w jurysdykcyjnym procesie karnym przez pokrzywdzonego będącego oksarżycielem posiłkowym, oraz uprawnień które mogą być wykonywane przez pokrzywdzonegpo bez względu na to czy jest stroną tego procesu, prowadzi do wniosku, że pozbawienia statusu oskarżyciela posiłkowego istotnie ogranicza możliwość obrony praw i interesów w procesie karnym - zaznaczył.

Wymienił też istotne z punktu widzenia pokrzywdzonego uprawnienia, jakie uzyskuje poprzez status oskarżyciela posiłkowego m.in.: prawo do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego, prawo do ustanowienia pełnomocnika, prawo do udziału w posiedzeniu sądu, prawo do złożenia wniosku o sprostowania rozprawy lub posiedzenia, prawo do złożenia wniosku o przeprowadzenia dowodu, czy zadawania pytań przesłuchiwanemu oraz składania apelacji.

Zamiast poprawy efektywności, ryzyko powtórki procesu
W uzasadnieniu sędzia przyznał, że celem takiego rozwiązania - braku możliwości zaskarżenia decyzji sądu - mogła być próba poprawy efektywności procesu karnego. Zaznaczył równocześnie, że spowolnienie spowodowane koniecznością rozpatrzenia zażaleń, równoważy zmniejszenie ryzyka, że do postępowania nie zostanie dopuszczony - w charakterze oskarżyciela posiłkowego - pokrzywdzony, który powinien w nim brać udział.

- Proces karny przed sądem prowadzony bez udziału podmiotu lub instytucji, które powinne być jego stronami, jako oskarżyciele posiłkowi, jest obarczony istotną wadą, mogącą powodować konieczność jego przeprowadzenia od początku - powiedział.

Dodał, że w konsekwencji zakaz zażalenia, "któremu przyświeca idea dbałości o ekonomię, sprawność czy szybkość procesu karnego może, w niektórych przypadkach, doprowadzić do konieczności powtórzenia procesu", a to pozostaje z nią w konflikcie.
 

Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
Polecamy w oficjalnej księgarni
Wolters Kluwer Profinfo.pl

zaastepstwo.pl
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE