Strona główna » Wiadomości » Aktualności » W środę TK wyda wyrok ws udziału w procesach oskarżycieli posiłkowych

W środę TK wyda wyrok ws udziału w procesach oskarżycieli posiłkowych

15.05.18

Trybunał Konstytucyjny oceni w środę zgodność z konstytucją przepisu, który nie przewiduje zażalenia się na decyzję sądu o niedopuszczeniu do udziału w procesie osoby chcącej być oskarżycielem posiłkowym. Wniosek do TK złożyła jeszcze poprzednia RPO Irena Lipowicz.

articleImage: W środę TK wyda wyrok ws udziału w procesach oskarżycieli posiłkowych Fot. Flickr/Fot. Maciej Śmiarowski/KPRM/Źródło - Kancelaria Premiera's photostream/Lic. CC by

"Prawo do działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego ubocznego nie może być prawem fasadowym, iluzorycznym, a takowym się staje, jeżeli pokrzywdzony, działający w charakterze oskarżyciela posiłkowego, pozbawiony jest możliwości złożenia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie wyłączenia go z udziału w postępowaniu, co czyni proces karny nierzetelnym i niesprawiedliwym" - pisała Rzecznik Praw Obywatelskich w swym wniosku do TK w kwietniu 2015 r.

Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego "w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego".

"Co istotne, oskarżyciel posiłkowy zyskuje wszelkie prawa strony, czyli na przykład prawo do udziału w rozprawach i posiedzeniach sądu, zadawania pytań, składania wniosków dowodowych, działania za pomocą ustanowionego pełnomocnika" - przypominała RPO.

Jednak - zgodnie z Kpk - sąd może ograniczyć liczbę oskarżycieli posiłkowych występujących w sprawie, jeżeli "jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania". Sąd także decyduje, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, jeśli stwierdzi, że "nie jest on osobą uprawnioną lub jego akt oskarżenia albo oświadczenie o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po terminie". Na te postanowienia sądu - jak wskazano w Kpk - zażalenie nie przysługuje.

Tymczasem, jak oceniła Rzecznik, rozstrzygnięcia sądów dotyczące udziału w sprawach oskarżycieli posiłkowych "nie są wydawane w okolicznościach tak jednoznacznych i wykluczających ryzyko pomyłki", by w świetle standardów konstytucyjnych uznać, że droga odwoławcza jest w tym zakresie zbędna. Dodała, że teoretycy prawa nie wypracowali do końca jasnej definicji pokrzywdzonego i nie można wykluczyć, że niektóre z decyzji sądu w takich sprawach "dotknięte mogą być błędem i powinny zatem podlegać weryfikacji".

"Nie można również wykluczyć sytuacji, iż sąd błędnie uzna, że oświadczenie pokrzywdzonego o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po terminie" - wskazała.

Postępowanie karne>>

Podkreśliła, że takie postanowienie sądu "bezpośrednio i w sposób nieodwracalny ingeruje w konstytucyjnie chronione prawa pokrzywdzonego działającego w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego ubocznego i w tym stanie rzeczy nie sposób odnaleźć okoliczności, które usprawiedliwiałyby pozbawienie go prawa do zaskarżenia".

O uznanie przepisu za niekonstytucyjny zawnioskował w swym stanowisku do TK Prokurator Generalny. "Sprawność procesu można osiągnąć za pomocą innych mechanizmów, bez wyłączania stronom drogi odwoławczej. Możliwe w tej materii jest chociażby zakreślenie krótkiego terminu na rozpoznanie zażalenia. (...) Pozbawienie możliwości zweryfikowania prawidłowości decyzji o wyłączeniu z procesu sądowego jednej ze stron postępowania przygotowawczego prowadzi tylko do nieznacznego przyspieszenia rozpoznania sprawy. Szybkość rozpoznania nie jest jednak wartością, na rzecz której można poświęcić ochronę praw podmiotowych" - pisał w tym stanowisku z września 2015 r. zastępca Prokuratora Generalnego Robert Hernand.

Także Sejm w stanowisku z lutego 2016 r. wniósł o uznanie przepisu za niekonstytucyjny.

TK ma rozpoznać sprawę w składzie pięciu sędziów - przewodniczącym będzie sędzia Leon Kieres, zaś sprawozdawcą sędzia Michał Warciński. Po rozpoznaniu sprawy publiczne ogłoszenie orzeczenia ma nastąpić w środę 16 maja o godz. 12. (PAP)

 


15.05.18
Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
Polecamy w oficjalnej księgarni
Wolters Kluwer Profinfo.pl

zaastepstwo.pl
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE